Wat is Zen?

Zen of Zenboeddhisme is geen techniek of psychologie, noch een filosofie of levenswijze. Het kan het best omschreven worden als een diepgaande ontdekkingsreis in onszelf en in ons bewustzijn, een reis die altijd verder en dieper gaat. Die reis brengt ons in contact met het diepste aspect van onszelf dat vrij is van aannames, ideeën en (voor)oordelen over onszelf, over ons leven, en over anderen en de wereld om ons heen, die we vaak onbewust met ons meedragen en uiteindelijk de werkelijke bron van lijden zijn.

Dat diepste onveranderlijke aspect van onszelf is een die we delen met alle levende wezen en de beoefening leidt dan ook tot een open en liefdevolle houding ten opzichte van anderen en het leven zelf. Het boeddhisme kan dan ook gezien worden als een religie en zijn diepste inzichten weerklinken dan ook, zij het in andere bewoordingen en gevat in andere concepten, in de geschriften van de christelijke, islamitische en hindoeïstische mystici.

Hsin Hsin Ming

Hsin Hsin Ming van Seng-Ts’an is het Zen-gedicht dat vaak het gedicht van niets wordt genoemd. Hoewel heel kort, is het de fusie van het Taoïsme van Lao Tzu en het Boeddhisme van Boeddha in wat bekend staat als Zen. Het is als een waterval waar je naar luistert. Het zegt niets anders dan het onbekende spreekt tot degenen die het kunnen horen. Word als een tempel om te horen wat er niet wordt gezegd. Dit is om de betekenis van dit gedicht te kennen. De centrale boodschap van de Hsin Hsin Ming is om rechtstreeks naar de geest te wijzen door oordelen en meningen op te geven, zodat je de Eenheid en het Niets kunt zien van wat de werkelijkheid werkelijk is. Het gedicht beweert de noodzaak om het leven met gelijkmoedigheid te leven, om te oefenen in een staat van non-dualiteit terwijl je in deze dualistische wereld bent. Het is een gids voor het pad van Verlichting. Het gaat er niet om iets te bereiken, het gaat eerder om het verliezen van valse opvattingen en percepties.Om alles te verwijderen waar het ego zich zo aan wil vastklampen. Het pad naar verlichting is het besef dat er niets te vinden is, nergens om naartoe te gaan, niets te bereiken. Het is niet nodig om naar God te zoeken want God is altijd in je geweest.

God zelf is je ware zelf, je ware wezen. Het is niets meer dan wakker worden uit de droom. “Bij thuiskomst op een koude winternacht, begin ik mijn avond met het maken van een vuur in de open haard om de kou weg te jagen. Zodra ik de houtblokken heb verzameld en zo heb geplaatst, begin ik het vuur. Bij de geboorte van de vlammen die beginnen om tussen de boomstammen te flikkeren, het is op dat moment dat ik alle herinneringen vrijgeef die in die boom zijn opgeslagen. Ik weet dat ik de zonneschijn vrijgeef die warmte gaf aan die boom, die boom vanwaar het brandhout Ik weet dat ik de wolken loslaat die hem schaduw gaven, de regen die zijn dorst lest, de grond waar het zijn voedsel van kreeg en al die geneugten die de boom zo vreugdevol beleefde, zoals die herinneringen aan de herfstbries die streelt zijn bladeren en het stilleven van het maanlicht op een winternacht terwijl die boom stoïcijns stond in diepe contemplatie. En in de wetenschap dat hij beschutting bood in de lente en een toevluchtsoord was voor de zangvogels en de dieren die het thuis noemden. Ja, terwijl Ik ben getuige van het flikkeren van die vlammen, ik zie dit alles en meer, want het houtblok in het vuur is meer dan het lijkt. Het is meteen een explosie van al zijn levenservaringen en vreugden, en een herinnering aan wat we achterlaten, want dit logboek heeft me laten zien, hoe zelfs ik ermee verbonden ben. “

De oorsprong van Zen

Shakyamuni Boeddha zag ongeveer 500 v.Chr. in Noord India kraakhelder in dat al wat bestaat aan zijn eind komt. Vroeg of laat, snel of langzaam. Ook dat wat je het liefste is: je geliefde, je lieve lijf, etc.
Dat tot zich door laten dringen vloog hem enorm aan, daar had hij het zwaar mee.
Hij stelde alles in het werk om iets te vinden waarmee hij vrij zou worden van dit lijden.
En hij slaagde daarin(!)
Daarna besteedde hij de rest van zijn leven, zo’n veertig jaar, om zijn ontdekking aan anderen door te geven. Een centraal element in zijn leer is Dhyana, spreek uit `{`djanna). Dhyana is Sanskriet, de taal van het oude India. Het betekent: je aandacht leren richten en je concentratievermogen oefenen. Doel van Dhyana is: precies als de Boeddha vrij worden van het onontkoombare lijden aan de vergankelijkheid. Hoe wonderlijk dat misschien ook klinkt.

De ervaring en het inzicht van Shakyamuni Boeddha raakten wijd verbreid. In de vijfde eeuw werd Shakyamuni’s onderricht naar China overgebracht en gecombineerd met het Taoïsme. Dhyana werd door de Chinezen vertaald als Chan. In de twaalfde eeuw kwam Chan naar Japan, en werd daar Zen genoemd.
Zen is dus de Japanse tak van Boeddhisme; Zen behoort tot de Boeddhistische traditie die teruggaat tot Shakyamuni Boeddha, 500 v. Chr. in India.

Zen is vooral za-zen of zen-meditatie, hier en nu volledig aanwezig zijn in concentratie op de oefening. De observatie en de acceptatie van wat zich op dat moment voordoet. Het is verbinden met ons oorspronkelijk Zelf, dat nooit verwijderd of afgescheiden is geweest van de anderen, van de kosmos.

Wij gaan er van uit dat we in het leven staan als afgescheiden individuen.  Maar in werkelijkheid is het, het geheel, de grote natuur die we leven.  Je leven is niet alleen beperkt tot “jou”, het is universeel. Jij bent dit universele leven, je ware Zelf dat de hele kosmos vult. Zazen of zit meditatie betekent “universeel leven”. Met andere woorden het universum in jezelf laten manifesteren en getuigen. Als je zazen beoefent dan beoefent het hele universum met jou zazen. Wanneer je duidelijk beseft dat je leven naadloos aansluit bij het universum en er geen haarbreed verschil is tussen jou en boeddhanatuur zullen je acties zich ontvouwen in je oorspronkelijke levenskracht.

​Ons ik of ego is mee gevormd door onze ervaringen in het verleden. Dit houdt ook in dat we de wereld als het ware vervormd waarnemen, dus door een gekleurde bril zien. Door en in het beoefenen van zazen kunnen we het kijken naar de wereld door deze gekleurde bril overstijgen en de dingen zien zoals ze zijn, onverbloemd en transparant. Dan zullen we ook (h)erkennen dat er tussen ons en de oceanen, de bergen, de bomen, het gras, de dieren en de hele kosmos… geen afzonderlijk bestaan is.

Meditatieavond

19:30 - 22:00
Dinsdagavond

Neem contact op met ons

Persijnstraat 31 | 2678 TJ | De Lier
pieval@pieval.nl